ZABYTKI

Pałacyk Myśliwski Skórzewskich
Pomiędzy szosą krajową 25, a zakolem Noteci, wśród łąk, około 2 km od stacji kolejowej Chmielniki w kierunku zachodnim znajduje się Pałacyk Myśliwski Hrabiów Skórzewskich (wpisany do rejestru zabytków). Przy dobrej pogodzie pałacyk można zauważyć przejeżdżając przez Chmielniki trasą Bydgoszcz–Inowrocław. Obiekt wybudowany został pod koniec XIX wieku na terenie majątku należącego do rodziny Skórzewskich. Pałac wzniesiony w stylu gotyzujących siedzib dworskich. Służył hrabiowskiej rodzinie do częstych wyjazdów ze swojej rezydencji w Lubostroniu na łono natury. W okresie międzywojennym pełnił funkcję siedziby zarządcy majątku. Po 1945 roku obiekt wraz z przyległymi ziemiami przejęty został przez Państwowy Fundusz Ziemi, a od 1986 roku znajduje się w rękach prywatnych.

Kościół parafialny w Nowej Wsi Wielkiej
W Nowej Wsi Wielkiej w latach 1867-1868 niemieccy kolonizatorzy wybudowali masywny zbór ewangelicko-augsburski. Kościół długości 34 m, szerokości 14 m i wysokości 14 m, z wieżą wysoką na 48 m, wybudowany i wyposażony został w modnym wówczas stylu neogotyckim. Wzniesiono także mieszkanie dla pastora, znajdujące się w pobliżu kościoła. W 1897 r. świątynię wyposażono w funkcjonujące do dnia dzisiejszego organy. Parafia pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny w Nowej Wsi Wielkiej powstała w 1925 r. dzięki staraniom ks. Arndta. Pierwszym zadaniem parafii było wybudowanie kaplicy i założenie cmentarza. W 1933 r. podjęto plany wybudowania kościoła w Nowej Wsi Wielkiej, które przekreślił jednak wybuch wojny. We wrześniu 1939 r. z kaplicy przed jej dewastacją uratowano monstrancję oraz księgi metrykalne. Podczas okupacji zginęło około 100 parafian, wielu wywieziono do Generalnej Guberni, a ci, którzy pozostali na miejscu, pozbawieni byli opieki duszpasterskiej i możliwości odprawiania nabożeństw. 25 marca 1945 r. zbór ewangelicko-augsburski został przekazany parafii i poświęcony jako kościół rzymskokatolicki. Wkrótce zaczęto przeprowadzać pierwsze prace remontowe i inwestycyjne oraz uzupełniać wyposażenie kościoła. We wnętrzu kościoła zobaczyć można główny ołtarz, w którym po obu stronach obrazu Niepokalanej umieszczono figury św. Kazimierza Królewicza i św. Stanisława Kostki. Na czołowej ścianie podziwiać można wielki obraz przedstawiający Chrystusa Króla adorowanego przez dwóch aniołów oraz przez osiemnastu świętych i błogosławionych polskich. W kościele znajdują się również obrazy: Najświętszego Serca Pana Jezusa, Matki Boskiej Królowej Polski, Matki Boskiej Częstochowskiej, Miłosierdzia Bożego, Matki Boskiej Nieustającej Pomocy. W 1995 r. kościół pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Nowej Wsi Wielkiej wpisano do rejestru zabytków architektury i budownictwa.

Kościół parafialny w Brzozie
Od 1915 r. msze święte odprawiano w nowo wybudowanej kaplicy w Przyłękach. Mała świątynia nie wystarczała jednak na potrzeby wiernych, w związku z tym już w 1934 r. w Brzozie, jako największej wsi parafii, rozpoczęto budowę kościoła. Kościół w Brzozie, konsekrował prymas Polski kardynał August Hlond 15 maja 1938 r. Budowla w stylu neobarokowym wzniesiona została w miejscu toczonych w 1919 r. walk Powstania Wielkopolskiego. W czasie II wojny światowej kościół przejęli niemieccy ewangelicy. Polacy gromadzili się na modlitwie w Przyłękach, ale i tę świątynię wkrótce zamknięto. Kościół został w czasie wojny uszkodzony. Również plebania zbudowana w 1936 r. ucierpiała wskutek działań wojennych i zakwaterowania wojska. Szkody naprawiono po wojnie. Kościół w Brzozie ma 25 m długości, 14 m szerokości i 10 m wysokości oraz jedną wieżę. W nadstawie ołtarza głównego znajduje się rzeźbiona w drewnie tzw. grupa ukrzyżowania (autorstwa Kłobuckiego z Bydgoszczy).  Z kaplicą znajdującą się przy południowej ścianie kościoła, pod chórem, związany jest kult Matki Boskiej Częstochowskiej.

Kościół w Dąbrowie Wielkiej
Ciekawą historycznie zabudowę wiejską okresu osadnictwa pruskiego II połowy XIX wieku prezentuje architektura wsi Dąbrowa Wielka z charakterystycznym kompleksem – kościół, szkoła, plebania – oraz ciągiem gospodarstw osadników niemieckich. Kościółek w Dąbrowie Wielkiej zbudowany został w 1876 r. jako świątynia protestancka. Po wojnie przekazano go parafii rzymsko-katolickiej pw. Matki Boskiej Królowej Polski. Został wyremontowany wspólnym wysiłkiem mieszkańców wsi.