Dziś jest sobota, 21 października 2017     01:26:15
Imieniny: Urszuli, Hilarego, Celiny
Województwo kujawsko-pomorskie Powiat Bydgoski Biulentyn Informacji Publicznej

Dane Urzędu

Urząd Gminy Nowa Wieś Wielka
ul. Ogrodowa 2,
86-060 Nowa Wieś Wielka
tel. (52) 320 68 68
fax: (52) 320 68 50
e-mail: kancelaria(at)nowawieswielka.pl

NIP: 953-22-15-757
Regon: 000539644

Godziny pracy Urzędu:

poniedziałek: 7:15 - 15:15
wtorek: 7:15 - 16:15
środa: 7:15 - 15:15
czwartek: 7:15 - 15:15
piątek: 7:15 - 14:15


więcej informacji
Jesteś tutaj: Gmina Nowa Wieś Wielka >

Powstanie Wielkopolskie

Powstanie Wielkopolskie


Powstanie Wielkopolskie 1918-1919 roku stanowi jedną z najbardziej chlubnych kart w historii gminy Nowa Wieś Wielka. 11 listopada 1918 roku wraz z zakończeniem I wojny światowej społeczeństwo polskie rozpoczęło proces budowy własnego, niepodległego państwa. Tereny zaboru pruskiego, w którym znajdowała się Nowa Wieś Wielka, mimo oczywistej klęski Niemiec, pozostawały ciągle pod ich władzą. O losie tych ziem miała dopiero w przyszłości przesądzić konferencja pokojowa.

26 grudnia 1918 r. do Poznania przybył gorąco witany Ignacy Jan Paderewski. Wielka manifestacja uczuć narodowych przekształciła się w zbrojne powstanie. W nocy z 10 na 11 stycznia 1919 r. po zajęciu bez walki przez wojska powstańcze Nowej Wsi Wielkiej nastąpiły przygotowania do dalszego ataku na Chmielniki i Brzozę. Kilkudniowy spokój w tym rejonie Niemcy wykorzystali na przygotowanie kontrofensywy. Aby uprzedzić akcje niemieckie, powstańcy przystąpili do działań zaczepnych w kierunku Brzozy. Nieprzyjaciel w miejscowości dysponował dużymi siłami, z pociągiem pancernym na czele. Szczególnie zaciekła wymiana ognia toczyła się o dworzec kolejowy. Ostatecznie powstańcy zdołali gwałtownymi natarciami przechylić zwycięstwo na swoją stronę, wyrzucając Niemców z Brzozy. Pojawienie się niemieckiego pociągu pancernego odmieniło sytuację i powstańcy wycofali się w kierunku Nowej Wsi Wielkiej, gdzie 30 stycznia doszło do krwawych walk. Okolice zamieszkiwali koloniści niemieccy, co było sprzyjającą okolicznością dla napierających oddziałów nieprzyjaciela, które opanowały miejscowość. W komunikacie niemieckim zajęcie Nowej Wsi Wielkiej potraktowano jako odzyskanie połowy drogi z Bydgoszczy do Inowrocławia, a stałe ataki Niemców oraz dobra obserwacja z wieży kościelnej w Nowej Wsi Wielkiej zmuszały Polaków do czujności.

W dniu 19 lutego 1919 r. nastąpiło na wszystkich frontach zawieszenie broni, jednak sytuacja, w której naprzeciwko siebie stały dwie uzbrojone wrogie armie z niechęcią przyjmujące rozejm, stwarzała warunki do częstych prowokacji i walk. Na całkowite wyzwolenie tej części Wielkopolski, Kujaw i Pomorza trzeba było czekać aż do 20 stycznia 1920 r., czyli do realizacji postanowień Traktatu Wersalskiego.
Mimo że walka o Brzozę i Nową Wieś Wielką zakończyła się polskim niepowodzeniem, to jednak krew poległych i rannych towarzyszy broni nie poszła na marne. Po Powstaniu Wielkopolskim wspomniane wyżej miejscowości znalazły się w granicach wolnej i niepodległej Polski. Ku czci poległych wdzięczne miejscowe społeczeństwo wystawiło powstańcom pomniki i tablice pamiątkowe.

Pomnik upamiętniający poległych w Brzozie Powstańców Wielkopolskich wzniesiony przez wdzięcznych mieszkańców z inicjatywy hrabiny Marii Skórzewskiej w 1923 r. Monument zniszczono na rozkaz niemieckich okupantów w 1940 r. W 2011 r. został odbudowany przez władze samorządowe gminy (budżet gminy 2010/2011), przy współudziale środków unijnych z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007/2013.






Galeria

Filmy

Musisz zainstalowa Flash Player'a oraz włączyć obsługę JavaScript.
98. rocznica wybuchu Powstania w Brzozie.
98. rocznica wybuchu Powstania w Brzozie.
X Bieg Sylwestrowy